Beginnen bij het zorgproces

“Het startpunt is nooit de technologie,” vertelt Katharina. “We beginnen altijd bij het zorgproces. Wat gebeurt er nu eigenlijk in de dagelijkse praktijk?”

Bij spraakgestuurd rapporteren betekent dat eerst kijken hoe verslaglegging verloopt zonder deze toepassing. Hoe wordt een consult vastgelegd? Waar begint het proces en waar eindigt het?

“Je moet scherp afbakenen waar je het over hebt. Pas als je dat helder hebt, kun je onderzoeken wat een digitale toepassing toevoegt.”

Die procesafbakening gebeurt samen met procesleiders van Digizo.nu en verbindend adviseurs. Zij brengen praktijkkennis in, bijvoorbeeld vanuit de Patiëntenfederatie maar ook vanuit de huisartsen, en zorgen voor contact met andere experts uit het veld, zoals de NHG.

Van praktijkvragen naar een meetplan

Zodra het huidige en het toekomstige proces duidelijk is, volgt de stap naar de waardebepaling. Samen met verschillende stakeholders, zoals de huisartsen, de Patiëntenfederatie en Zorgverzekeraars Nederland, stelt het team een meetplan op.

“In dat meetplan leggen we vast welke indicatoren belangrijk zijn. Denk aan de kwaliteit van verslaglegging, tijdsbesparing, kosten en hoe patiënten het gebruik ervaren. Voelen zij zich veilig? Vinden zij het prettig?”

Die indicatoren worden vertaald naar concrete uitkomsten zoals deze in de literatuur worden gedefinieerd. Wat verstaan we bijvoorbeeld onder kwaliteit? Wanneer is een samenvatting goed genoeg?

“Een huisarts moet erop kunnen vertrouwen dat alle relevante informatie klopt, volledig is en prettig terug te lezen is. Je wilt geen lange lap tekst, maar een bruikbaar verslag waar je zo min mogelijk in hoeft aan te passen.”

De literatuur in, met oog voor de praktijk

Om deze vragen te beantwoorden duikt het team de literatuur in. Samen met informatiespecialisten wordt een zoekstrategie opgesteld.

“Wij geven aan welke populatie we zoeken, welke functionaliteiten die digitale toepassingen moeten hebben en welke uitkomsten belangrijk zijn. De informatiespecialisten zetten dat om in een uitgebreide zoekopdracht.”

De voorkeur gaat uit naar studies met een hoge bewijskracht, zoals systematische reviews en gerandomiseerde gecontroleerde trials. Als die onvoldoende beschikbaar zijn, worden ook observationele studies en kwalitatieve onderzoeken meegenomen. “Veel onderzoek komt uit de Verenigde Staten. Dat is waardevol, maar het zorgsysteem is daar anders. Daarom nemen we waar mogelijk ook Nederlandse praktijkstudies en pilots mee. Dat helpt om beter aan te sluiten bij onze eigen praktijk.”

Must-haves en should-haves

In de analyse maakt het team onderscheid tussen must-haves en should-haves.

“Bij spraakgestuurd rapporteren is kwaliteit een must-have. De verslaglegging mag niet slechter zijn dan handmatig werken. Als dat wel zo is, dan is dat een serieus signaal.”

Andere uitkomsten, zoals tijdsbesparing of werkplezier, zijn vaak should-haves. Ze geven extra context en helpen om een compleet beeld te schetsen.

Hoe wordt kwaliteit gemeten?

Bij spraakgestuurd rapporteren kwam in de waardebepaling duidelijk naar voren hoe kwaliteit wordt beoordeeld. Dat gebeurt in onderzoek vaak vanuit het perspectief van huisartsen zelf. Zij geven bijvoorbeeld via vragenlijsten aan of een samenvatting volledig is, goed leesbaar blijft en bruikbaar is bij een volgend consult.

“Dat levert heel waardevolle praktijkinzichten op,” zegt Katharina. “Tegelijk is het belangrijk om steeds expliciet te maken hoe kwaliteit wordt gemeten en vanuit welk perspectief. Die transparantie hoort bij zorgvuldig werken met AI.”

Een terugkerende bevinding is dat een menselijke check altijd nodig blijft.

“Ook als AI-notities van goede kwaliteit zijn, kunnen er omissies of fouten in zitten. Controle door de zorgprofessional blijft noodzakelijk. Tegelijk blijkt dat die controle de tijdswinst niet tenietdoet.”

Herkenning en draagvlak

Na de analyse volgt een evaluatiesessie met betrokken stakeholders.

“We bespreken de uitkomsten en vragen expliciet: Herkennen jullie dit uit de praktijk? Klopt het beeld? En waar zien jullie nog hiaten in kennis?”

Deze stap is essentieel, zowel als kwaliteitscheck als voor draagvlak. Daarna volgt een bredere raadpleging van het veld, voordat resultaten definitief worden gedeeld.

“Door al die stappen en checks ontstaat vertrouwen. Het is niet iets wat wij bedenken, maar iets wat samen met het veld wordt opgebouwd.”

Rapport en toepassingen, helder gescheiden

Per proces publiceert Digizo.nu één rapport waarin de resultaten van de waardebepaling en de opschalingsanalyse samenkomen. In dit rapport staat wat een digitale toepassing in de praktijk kan opleveren en wat er nodig is om deze verantwoord te implementeren.

De digitale toepassingen die positief zijn getoetst, worden afzonderlijk op de website van Digizo.nu gepubliceerd. Daar is per toepassing te zien op welke onderdelen is getoetst, zoals functionaliteit en veiligheid.

“Zo kunnen zorgorganisaties het rapport gebruiken voor inzicht en duiding,” legt Katharina uit, “en de website om concrete toepassingen met elkaar te vergelijken en te bepalen wat past bij hun eigen praktijk.”

Geen voorschrift, wel houvast

Digizo.nu schrijft niet voor welke toepassing een organisatie moet kiezen.

“Het gaat erom dat je niet opnieuw het wiel hoeft uit te vinden,” zegt Katharina. “Je krijgt een realistisch beeld van wat je kunt verwachten, welke vragen je intern moet stellen en waar je op moet letten bij implementatie.”

Zorgvuldigheid als basis

Als Katharina terugkijkt op het hele proces, vat ze het nuchter samen.

“Het zijn veel stappen, dat klopt. Maar elke stap heeft een functie. Juist door zorgvuldig te werken en alle betrokken partijen te betrekken, bouwen we aan vertrouwen in digitale zorg.”

En dat is precies waar Digizo.nu voor staat. Geen snelle beloften, maar onderbouwde keuzes, samen met de praktijk.

Over Katharina

Katharina Abraham werkt voor Digizo.nu als Teamlead voor team Waardebepaling. (LinkedIn)
Daarnaast werkt zij als zelfstandig onderzoeker bij HTI-Consultancy.