“Je bent moe, je hoofd zit vol, en ondertussen moet je van alles regelen. Afspraken, informatie, inloggen in systemen. Dat vraagt precies de energie die je op dat moment niet hebt.”

Zelf patiënt, zelf gebruiker

Tijdens haar eigen herstel maakte Berit gebruik van een app die wordt ingezet bij vermoeidheid na kanker. Niet vanuit haar rol als professional, maar als patiënt.

“Wat deze app mij bracht, was structuur. Niet door te zeggen wat ik moest doen, maar door inzicht te geven. Wat kost energie, wat geeft energie? Wanneer is het tijd om te stoppen, en wanneer kan er nog iets bij?”

De app hielp haar niet alleen om te begrijpen wat er speelde, maar vooral om het ook daadwerkelijk toe te passen.
“Weten wat helpt is één ding. Het ook doen is iets anders. Juist omdat je zelf doelen stelt en feedback krijgt, helpt het om echt stappen te zetten.”

‘Het is eigenlijk al therapie’

Wat Berit aanspreekt, is de manier waarop de app gebruikers begeleidt.

“Hij visualiseert, geeft feedback en begrenst je op een vriendelijke manier. Soms krijg je letterlijk de boodschap: je hebt genoeg gedaan voor vandaag. Dat vond ik eerst irritant, maar het is precies wat je nodig hebt.”

Volgens haar zit daar ook een therapeutisch effect in.
“Je leert je anders te verhouden tot klachten zoals vermoeidheid, pijn of onrust. Zonder oordeel. Dat haalt veel spanning weg en maakt het hanteerbaar.”

Van eigen ervaring naar de praktijk

Juist omdat Berit zelf zo’n positieve ervaring had, ging ze deze app ook inzetten in haar werk als GZ-psycholoog. Ze werkt vooral met ouderen en mensen met psychiatrische problematiek, chronische ziekte of cognitieve kwetsbaarheid.

“Dan zie je meteen waar het wringt. Niet in de inhoud, maar in het starten. Downloaden, inloggen, een code invoeren. Voor veel mensen is dat al te veel.”

Digitale stress is volgens haar een onderschat probleem.
“Voor een groot deel van mijn cliënten is inloggen één van de grootste bronnen van spanning. Zeker als je al moe, angstig of overprikkeld bent.”

Ouderen haken niet af omdat ze niet willen

Wat Berit raakt, is dat mensen vaak afhaken voordat ze echt kunnen profiteren.

“Niet omdat ze het niet willen, maar omdat het te ingewikkeld voelt. Sommigen hebben geen smartphone. Anderen raken het overzicht kwijt. Juist die groep die het meeste baat kan hebben, valt dan buiten de boot.”

Daarom begeleidt ze cliënten vaak stap voor stap. Soms letterlijk naast hen zittend.
“Vrijwel niemand die ik de app heb aangeraden, is er zelfstandig mee gestart. Zelfs digitaal vaardige mensen niet. Best een flink deel van mijn cliënten geeft aan veel stress te ervaren, wanneer ze bijvoorbeeld moeten inloggen of een account moeten aanmaken.”

Praktische tips uit de praktijk

Berit deelt een aantal inzichten die volgens haar het verschil kunnen maken:

• Begin samen. Start niet alleen. Zet de eerste stappen samen. Betrek waar mogelijk een naaste of een lotgenoot, die als buddy het proces kan ondersteunen.

• Verlaag de drempel. Een tablet werkt vaak beter dan een telefoon, dit komt door de grootte van het scherm.

• Houd het klein. Maak het behapbaar.

• Niet wachten tot je je beter voelt. Ga niet over je grenzen, maar blijf wel stappen zetten. Elke stap is er weer een.

• Zonder oordeel. De begeleiding is mild en uitnodigend.

Waarom zij deze app blijft aanbevelen

Ondanks haar ervaring en kennis als GZ-psycholoog gebruikt Berit de app zelf nog steeds. Tegelijkertijd merkt ze dat ze hem juist in periodes waarin alles te veel wordt soms laat liggen. Dat zegt voor haar niet dat de app niet werkt, maar dat je in zulke fases eerst een zetje nodig hebt om weer ruimte te creëren.

Zodra dat lukt, helpt de app om overzicht te krijgen en stap voor stap te handelen. Niet alleen door inzicht te geven in wat helpend is, maar door mensen te begeleiden bij het daadwerkelijk zetten van kleine, haalbare stappen.

In haar werk merkt Berit dat het helpt om ook bij de introductie van de app klein te beginnen. Soms doet ze samen met iemand een oefening, zonder het direct over de app te hebben. “Als mensen ervaren dat zo’n oefening iets oplevert, ontstaat er vanzelf meer openheid. Dan is de stap naar verdere ondersteuning veel kleiner.” Op die manier creëert ze een ingang, zonder te forceren.

Berit ziet een belangrijke rol voor zorgverleners.
“Faciliteer mensen. Help ze op weg, doe de eerste stap samen. Dan kan zo’n app echt verschil maken.”

Over dit thema

Digizo.nu onderzoekt samen met betrokken partijen de inzet van digitale zelfzorgtoepassingen in de huisartsenzorg, waaronder toepassingen die worden ingezet bij vermoeidheid na kanker. Daarbij wordt gekeken naar praktijkervaringen, de onderbouwing vanuit onderzoek en wat er nodig is om deze toepassingen verantwoord en toegankelijk in te zetten voor verschillende doelgroepen.

Lees meer over digitale zelfzorgtoepassingen bij vermoeidheid bij kanker