Data als bondgenoot op de werkvloer: hoe AI de menselijke maat terugbrengt in de zorg

Mila Fransen, verpleegkundige zorgtechnologie en innovatie bij Sint Anna in Boxmeer, ziet dagelijks hoe technologie de ouderenzorg verandert. Geen koude algoritmes die de dienst uitmaken, maar slimme systemen die zorgprofessionals helpen om echt te luisteren naar de bewoner. “Het doel is niet werken met minder mensen, maar de juiste mensen op het juiste moment inzetten.”

Van onbewuste gewoontes naar dynamische wensen

Een van de meest treffende voorbeelden van hoe zorg vroeger werd georganiseerd, is de anekdote van de witte boterham met kaas. Mila: “Vroeger vroeg je bij binnenkomst wat iemand wilde eten. Was het antwoord ‘een witte boterham met kaas’, dan stond dat soms voor de rest van het verblijf vast in het systeem. Elke ochtend, zeven dagen per week. Terwijl smaken en wensen natuurlijk veranderen en we nu veel vaker het gesprek aangaan om de zorg persoonsgericht te houden.”

Iets vergelijkbaars gold voor het opstaan. “We werkten met ouderwetse looplijstjes. Als je vier jaar geleden had aangegeven dat je om 07:00 uur gewekt wilde worden, dan bleef je op dat tijdstip staan. Nu gebruiken we een AI-tool om de planning elke maand opnieuw tegen het licht te houden. We zien nu dat de populatie verschuift naar mensen die liever pas tussen 09:00 en 09:30 uur uit bed komen. Door onze diensten daarop aan te passen, hoeven we niet met drie collega’s tegelijk op te starten voor maar twee bewoners die vroeg wakker zijn. Dat geeft ademruimte voor zowel de bewoner als de medewerker.”

Onderbouwen met feiten in plaats van gevoel

De inzet van AI biedt ook een ander voordeel: het maakt de zwaarte van de zorg zichtbaar. Mila legt uit hoe data helpt bij de financiering van de zorg: “Soms heb je het gevoel dat een bewoner veel meer zorg nodig heeft dan voorheen. Met de AI-tool kunnen we dat nu zwart-op-wit aantonen. We zagen bijvoorbeeld iemand met een zorgprofiel (ZZP) 4 die continu de tijd overschreed. Door de harde cijfers uit het systeem konden we met de arts en zorgbemiddeling onderbouwen dat een ophoging naar ZZP 6 noodzakelijk was. Dat is essentieel om de juiste zorg te kunnen blijven leveren.”

Breed palet aan innovaties: van data tot robotica

Naast de centrale AI-planning begeleidt Mila diverse andere innovaties die de regeldruk verlagen en de zelfredzaamheid vergroten. Hierdoor ontstaat er een totaalpakket aan technologische ondersteuning:

  • Winst op de WZD-administratie: Met een BI-tool (software dat cijfers omzet in overzichtelijke informatie) analyseert Sint Anna hoe vaak bewoners daadwerkelijk bij een gesloten deur staan binnen hun leefcirkel. “Soms heeft iemand een beperkende maatregel (WZD), wat een enorme administratieve last met zich meebrengt: je moet dit constant evalueren en dossiers bijwerken. Als de data laten zien dat iemand nooit bij die specifieke deur komt, kunnen we de beperking én de administratie afbouwen. Dat scheelt de verpleegkundige uren aan papierwerk en past binnen onze visie: wonen in vrijheid.”
  • Slimme incontinentiezorg: Door de inzet van slimme incontinentiematerialen wordt er alleen verschoond wanneer dat echt nodig is. “Onze nachtdiensten lopen geen vaste verschoonrondes meer,” vertelt Mila. “Dat zorgt voor een veel betere nachtrust voor de bewoners en minder fysieke belasting voor de medewerkers.” Bovendien ziet Sint Anna dat het aantal natte bedden en huidproblemen aanzienlijk is afgenomen. Deze efficiëntere manier van werken leidt ook tot lagere productkosten en minder afval, wat weer nauw aansluit bij de ambities van het ‘Green team’ van Sint Anna.
  • Voorkomen van ‘alarmmoeheid’: Door NFC-stickers te gebruiken bij het betreden van een appartement, weet het systeem dat er een medewerker binnen is. “Als ik door een deur loop bij een bewoner met een deursensor, hoeft er geen alarm af te gaan. Dat zijn loze meldingen die alleen maar voor onrust zorgen. Zo dringen we het aantal onnodige meldingen flink terug en krijgen we een realistisch beeld van de meldingen bij een specifieke bewoner.”
  • Inclusieve technologie: Voor collega’s die moeite hebben met typen of dyslexie hebben, is spraakgestuurd rapporteren een uitkomst. “Mensen die voorheen opzagen tegen de rapportage spreken het nu simpelweg in; het staat direct in het systeem. Daarnaast draagt het bij aan hogere bewonersbetrokkenheid omdat er op het appartement gerapporteerd wordt en de bewoner zo mee kan rapporteren over zijn/haar eigen welbevinden.”
  • Zelfredzaamheid: Een kleine robot helpt bewoners met dementie door verbale herinneringen te geven over de dagstructuur. Daarnaast is Mila’s afstudeerproject de medicijndispenser, waardoor bewoners zelfstandig hun medicatie kunnen innemen. Dit vergroot hun privacy en onafhankelijkheid, terwijl zorgprofessionals ontlast worden tijdens medicatierondes.
  • Regionale samenwerking: Via de netwerken ‘Mooi Maasvallei’ en ‘Iedereen Zorgt’ deelt Sint Anna deze kennis met andere organisaties. “Het is zonde om overal het wiel opnieuw uit te vinden. Door groter te kijken, leren we van elkaars implementaties.”

Samen innoveren: niet vanachter een monitor

De wereld van zorgtechnologie is enorm dynamisch. “Het gaat razendsnel; wat vandaag vernieuwend is, kan morgen alweer verouderd of zelfs achterhaald zijn,” legt Mila uit. Juist daarom is haar dubbelrol zo cruciaal. Door wekelijks zelf aan het bed te staan, behoudt ze de ‘feeling’ met de praktijk en spreekt ze de taal van haar collega’s.

“Ik wil absoluut niet diegene zijn die alleen maar vanuit een kantoor bepaalt hoe anderen hun werk moeten doen,” zegt Mila stellig. Echte innovatie ontstaat volgens haar door interactie op de werkvloer. Daarom worden medewerkers van alle lagen nauw betrokken. “We hebben dit niet vanuit een kamertje bedacht en ‘neergedropt’. We laten collega’s meebouwen en de techniek echt ervaren. Die korte lijnen zorgen voor het nodige draagvlak. Alleen als we het echt samen doen, plukken we de vruchten van de techniek en blijft de vernieuwing ook op de lange termijn geborgd.”

Nieuwsbrief ontvangen?

Op de hoogte blijven over de ontwikkelingen binnen Digizo.nu? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief.

Volg ons voor meer updates:

*  Website URL
Bekijk onze privacyverklaring voor meer informatie over het gebruik van je persoonsgegevens.

Digizo.nu is een initiatief van IZA-partners